سید بهروز حسینی – وکیل دادگستری
بهعنوان وکیل دادگستری و با بررسی دقیق پروندههای قتلهای خانوادگی، بهویژه مواردی که در آن زن با تصمیم قبلی و انگیزههای درونی دیرپا اقدام به طراحی قتل همسر و شریک زندگی خود با اجیر کردن قاتل می نماید ، باید گفت اینگونه پروندهها از پیچیدهترین و دردناکترین مصادیق خشونت خانگی هستند. چنین قتلهایی نه واکنش لحظهای، بلکه نتیجه فرآیند طولانی تصمیمسازی، شکلگیری اهداف قبلی، و آمادهسازی مقدمات طی ماهها یا حتی سالهاست. در این وضعیت، شوهر کوچکترین انتظار یا آمادگی برای خطر جانی از سوی نزدیکترین فرد زندگی و شریک زندگی خود ندارد و در مقام قربانی مطلق و مظلوم قرار میگیرد.
از منظر جرمشناسی، این قتلها در دسته ” قتلهای ابزاری ” قرار میگیرند؛ یعنی قتل برای تحقق هدف مشخصی که طی زمان در ذهن مرتکب شکل گرفته است. مطابق نظریات جرم شناسی ،مرتکب پیش از اقدام، مسیر جنایت را با سنجش نتایج، ارزیابی سود و زیان و برآورد پیامدها طراحی میکند. این الگو نشان میدهد که قصد قبلی، انگیزههای انباشته و تصمیمگیری هدفمند در رفتار زن نقش اساسی داشته است.
در تحلیل روانشناسی جنایی نیز مشاهده میشود که چنین قتلهایی غالباً با پنهانکاری، توان فریب، نگاه ابزاری به دیگران، ضعف همدلی و تمایل به حذف موانع همراه است؛ ویژگیهایی که در برخی افراد دارای صفات ضد اجتماعی یا خودشیفته دیده میشود. این افراد قادرند بدون بروز نشانه ظاهری، ماهها ذهن خود را معطوف برنامهریزی مجرمانه نگه دارند و مراحل قتل را با آرامش ظاهری پیش ببرند. در مقابل، مرد مقتول، به دلیل اعتماد به همسر و شریک زندگی خود، آسیبپذیرترین فرد ماجراست.
در حوزه جامعهشناسی انحرافات، وقتی فرد اهداف یا فشارهای ذهنی خود را با راههای مشروع دستیافتنی نمیبیند، دچار «فاصله بین اهداف و ابزارها» میشود. در چنین وضعیت نابسامانی، برخی افراد بهجای استفاده از ابزارهای قانونی مانند مشاوره، سازش، یا طی مراحل حقوقی و قانونی طلاق ، به سوی وسایل نامشروع و خشونتآمیز سوق پیدا میکنند.در این چارچوب، شریک زندگی برای رهایی از فشارهای روانی یا دستیابی به اهداف ذهنی خود، ابزار نامشروع «حذف شوهر» را بهعنوان میانبری غیراخلاقی و مجرمانه انتخاب کرده است. در چنین شرایطی، شوهر قربانی فروپاشی ارزشها، انحراف اخلاقی و تصمیمگیری نادرست همسر خود میشود.
از منظر حقوق کیفری، بر اساس مواد ۱۲۶ و ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، هر شخصی که در طراحی، تسهیل، هدایت یا فراهمسازی مقدمات قتل نقش داشته باشد، معاون قتل عمد محسوب میشود و مجازات آن از ۱۰ تا ۲۵ سال حبس است. در اینگونه قتلها، زن با انتخاب زمان و مکان، تهیه مقدمات و هدایت مباشر، عملاً نقش اصلی را در شکلگیری اراده جنایی بر عهده دارد. شوهر مقتول نیز در نهایت، بیدفاع، غافلگیر و کاملاً بیگناه در معرض جنایت قرار گرفته است.
در جمعبندی،قتل همسر با اهداف قبلی و انگیزههای درونی تقویتشده جنایتی است مبتنی بر برنامهریزی طولانی و تصمیمگیری آگاهانه. در چنین پروندههایی، زن در مقام عامل اصلی و مقصر واقعی و مرد در جایگاه قربانی کامل و مظلوم قرار میگیرد. این جنایت نه قابل توجیه است و نه قابل تطهیر.
در پایان، بهعنوان وکیل دادگستری، از تلاشهای دادستان محترم عمومی و انقلاب شهرستان گتوند و بازپرس محترم و نیروهای انتظامی در دستگیری سریع و پیگیری قاطع عاملین، معاونین و مباشرین جنایت اخیر خانوادگی در شهرستان گتوند، صمیمانه تقدیر و تشکر میکنم. این اقدام، نشاندهنده عزم دستگاه قضایی در حفظ امنیت اجتماعی و حمایت از حقوق قربانیان است./ بامدادخوزیان
تاریخ انتشار خبر: سهشنبه ۴ آذر ۱۴۰۴
نظر شما